Những điều cần biết khi mang thai

Mang thai 9 tháng 10 ngày và chào đón một em bé khỏe mạnh là mong ước của rất nhiều cặp vợ chồng. Để hành trình mang thai diễn ra an toàn và thuận lợi, việc chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ trong suốt thai kỳ đóng vai trò vô cùng quan trọng, giúp thai nhi phát triển bình thường và đảm bảo an toàn cho cả mẹ lẫn con khi sinh. Bên cạnh chế độ dinh dưỡng hợp lý, việc theo dõi thai kỳ định kỳ và giữ tinh thần thoải mái cũng có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cũng như sự phát triển của thai nhi.

Câu hỏi: Thưa bác sĩ, khi mang thai cơ thể và tâm lý của người phụ nữ sẽ có những thay đổi như thế nào?

Bác sĩ trả lời:

Trong quá trình mang thai, cơ thể người mẹ sẽ có nhiều thay đổi để phù hợp với sự phát triển của thai nhi theo từng giai đoạn. Một số thay đổi mẹ có thể dễ dàng nhận thấy như tăng cân, bụng lớn dần, da sạm hơn hoặc xuất hiện nám da. Ngoài ra, cũng có nhiều thay đổi nhỏ mà mẹ khó nhận ra, tuy nhiên đa phần các thay đổi này sẽ dần trở lại bình thường sau khi sinh.

Ở một số hệ cơ quan, những thay đổi có thể rõ rệt hơn. Ví dụ, hệ tiết niệu có thể giảm trương lực khiến mẹ bầu đi tiểu nhiều hơn, đặc biệt là tiểu đêm, ảnh hưởng đến giấc ngủ. Hệ tiêu hóa cũng chịu tác động của nội tiết thai kỳ khiến nhu động ruột giảm, dễ gây táo bón, ợ nóng, trào ngược dạ dày – thực quản hoặc bệnh trĩ. Vì vậy, mẹ bầu nên uống nhiều nước, bổ sung chất xơ và duy trì chế độ ăn hợp lý.

                               

Ở hệ hô hấp và tim mạch, đặc biệt vào giai đoạn cuối thai kỳ, tử cung lớn dần có thể chèn ép cơ hoành khiến mẹ bầu dễ khó thở hoặc thở nhanh hơn. Lúc này, mẹ nên làm việc nhẹ nhàng, cân đối giữa nghỉ ngơi và sinh hoạt.

Bên cạnh đó, sự thay đổi nội tiết trong thai kỳ cũng ảnh hưởng đến tâm lý của mẹ bầu. Nhiều mẹ có thể dễ căng thẳng, nhạy cảm, khó ngủ hoặc giảm khả năng tập trung. Vì vậy, sự quan tâm, chia sẻ và động viên từ gia đình là rất cần thiết để giúp mẹ có tinh thần thoải mái trong suốt thai kỳ.

Câu hỏi: Thưa bác sĩ, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò rất quan trọng đối với sức khỏe của mẹ bầu. Vậy trong từng giai đoạn thai kỳ, mẹ bầu nên ăn uống như thế nào để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và bé?

Bác sĩ trả lời:

Trong thai kỳ, chế độ dinh dưỡng là yếu tố quan trọng giúp thai kỳ diễn ra thuận lợi, đảm bảo sức khỏe cho người mẹ và sự phát triển của thai nhi. Nguyên tắc chung là đa dạng thực phẩm, cân đối các nhóm chất dinh dưỡng và không sử dung các chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá hoặc hạn chế các thực phẩm nhiều đường, nhiều muối, cà phê.

 

Thai kỳ thường được chia thành 3 giai đoạn:

• 3 tháng đầu (từ khi mang thai đến khoảng 14 tuần):
  Ở giai đoạn này, nhu cầu năng lượng của mẹ chưa tăng nhiều. Tuy nhiên, mẹ bầu thường gặp tình trạng ốm nghén, trào ngược, buồn nôn hoặc táo bón. Vì vậy, nên chia nhỏ bữa ăn trong ngày, ăn thức ăn dễ tiêu, hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ hoặc chế biến sẵn. Đồng thời cần bổ sung sắt và acid folic để phòng thiếu máu và giảm nguy cơ dị tật cho thai nhi.
• 3 tháng giữa (14 – 28 tuần):
  Đây là giai đoạn thai nhi phát triển nhanh, nhu cầu năng lượng của mẹ tăng thêm khoảng 250 kcal/ngày. Mẹ cần chú ý bổ sung canxi, sắt và acid folic đầy đủ. Theo khuyến nghị, mẹ bầu nên bổ sung khoảng 1000 mg canxi mỗi ngày, trong đó một phần từ thực phẩm và phần còn lại có thể từ thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ. Ngoài ra, nên bổ sung thêm sữa hoặc các sản phẩm từ sữa để cung cấp protein và canxi.
• 3 tháng cuối (từ 28 tuần đến khi sinh):
  Đây là giai đoạn thai nhi tăng cân nhanh nhất, vì vậy nhu cầu năng lượng của mẹ tăng thêm khoảng 450 kcal/ngày. Chế độ ăn vẫn cần đảm bảo đa dạng dinh dưỡng, đồng thời theo dõi mức tăng cân hợp lý. Trung bình trong giai đoạn này, mẹ bầu có thể tăng khoảng 0,4 – 0,5 kg mỗi tuần, tùy theo thể trạng trước khi mang thai.